İçeriğe atla
Proses Enstrümantasyonu

Proses Gaz Kromatografları

Proses Gaz Kromatografı Nedir?

Gaz kromatografisi, karışım hâlindeki bir numunenin taşıyıcı gaz akışıyla bir kolondan geçirilmesi ve bileşenlerin kolon dolgusuyla farklı etkileşimleri sayesinde kolondan farklı zamanlarda çıkması esasına dayanan bir ayırma ve ölçüm tekniğidir. Her bileşen kendine özgü bir alıkonma süresinde dedektöre ulaşır; dedektör sinyalinin zamana göre kaydı olan kromatogramdaki pik alanları, bileşen konsantrasyonlarının hesaplanmasında kullanılır.

Proses gaz kromatografı bu tekniği laboratuvardan sahaya taşır. Numuneyi doğrudan proses hattından alır, analiz döngüsünü kendiliğinden tekrarlar, belirlenen aralıklarla kalibrasyon ve validasyon gazını çalıştırır ve sonuçları kontrol sistemine sürekli olarak aktarır. Böylece bileşim bilgisi, saatler sonra gelen laboratuvar raporu yerine dakikalar içinde ve kesintisiz olarak işletmenin elinde olur.

Doğal gaz sektöründe kromatograf, gazın enerji içeriğini belirleyen kalorifik değerin ve boru hattı işletmesi için kritik olan hidrokarbon çiğ noktasının hesaplandığı temel analizördür. Rafineri, gaz işleme ve petrokimya tesislerinde ise reaktör besleme ve ürün akışlarının bileşimini izleyerek proses kontrolüne, ürün kalitesinin doğrulanmasına ve eser seviye safsızlıkların takibine veri sağlar. Bu sayfada ele alınan saha tipi kromatograflar, analizör kabini gerektirmeden doğrudan ölçüm noktasının yakınına monte edilecek şekilde tasarlanmıştır.

Online Gaz Kromatografisinin Çalışma Prensibi

Online bir gaz kromatografında her analiz döngüsü, numunenin seçilmesinden hesaplanmış sonuçların kontrol sistemine gönderilmesine kadar tamamen otomatik olarak yürütülen bir dizi adımdan oluşur:

1. Akış seçimi ve numune alma: Koşullandırılmış numune, dahili akış seçim modülü üzerinden analizöre alınır. Solenoidler inert gazla tahrik edilir; birden fazla numune noktası sırayla analiz edilebilir ve bileşimi değişken akışlarda çapraz kirlenmeyi önlemek için çift blok ve tahliye düzeni tercih edilebilir.

2. Enjeksiyon: Pnömatik tahrikli diyafram tipi kromatografi valfi, sabit hacimli numune döngüsündeki gazı taşıyıcı gaz akışına enjekte eder. Valf zamanlaması, analiz yöntemindeki zamanlı olay tablolarıyla yönetilir; 6 ve 10 portlu valf kombinasyonları ile ön kolon geri yıkama ve kolon anahtarlama gibi işlemler yapılır.

3. Kolonlarda ayrışma: Taşıyıcı gaz numuneyi kontrollü sıcaklıktaki izotermal fırında bulunan kolonlardan geçirir. Bileşenler, kolon dolgusuyla etkileşimlerine göre farklı hızlarda ilerleyerek birbirinden ayrılır; hafif bileşenler genellikle önce, ağır hidrokarbonlar daha sonra kolonu terk eder.

4. Dedeksiyon: Kolondan çıkan her bileşen dedektörde bir pik oluşturur. Uygulamaya göre termal iletkenlik (TCD), alev iyonizasyon (FID) veya mikro alev fotometrik (µFPD) dedektör kullanılır; tek veya çift dedektörlü konfigürasyonlar mümkündür.

5. Pik tanımlama ve entegrasyon: Pikler alıkonma sürelerine göre tanımlanır ve alanları sabit zaman ya da otomatik eğim algılama yöntemiyle hesaplanır. Alıkonma süreleri kalibrasyon sırasında veya analiz esnasında güncellenerek sıcaklık ve akış kaynaklı kaymalar telafi edilir.

6. Hesaplama ve raporlama: Pik alanları, kalibrasyon gazından belirlenen tepki faktörleriyle mol yüzdesine dönüştürülür. Bileşimden kalorifik değer, yoğunluk gibi fiziksel özellikler ve hidrokarbon çiğ noktası hesaplanır; sonuçlar ortalamalar ve alarmlarla birlikte arşivlenir ve kontrol sistemine aktarılır.

Dedektör Seçenekleri: TCD, FID ve µFPD

Termal iletkenlik dedektörü (TCD), numune bileşenlerinin taşıyıcı gazdan farklı ısıl iletkenliğini algılar ve doğal gaz ile hafif hidrokarbon akışlarındaki bileşenlerin neredeyse tamamına evrensel tepki verir. Yüksek hassasiyetli TCD yapısı, birçok uygulamada düşük ppm seviyesindeki ölçümleri de karşılayabildiği için daha karmaşık dedektör ihtiyacını azaltır.

Alev iyonizasyon dedektörü (FID), hidrojen alevinde yanan organik bileşiklerin oluşturduğu iyon akımını ölçer ve eser hidrokarbonları ppb konsantrasyonlarında algılar. Yüksekliği 76 mm'nin altında olan kompakt FID, analizörün alev sızdırmaz gövdesine sığacak şekilde tasarlanmıştır. Mikro alev fotometrik dedektör (µFPD) ise kükürt bileşiklerinin alevde yaydığı karakteristik ışığı fotoçoğaltıcı tüp ile ölçerek ppb seviyesinde kükürt analizini mümkün kılar; analizör fırınına entegre olan bu dedektör enstrüman havası gerektirmez.

Mikro Dolgulu ve Kapiler Kolonlar

Mikro dolgulu kolonlar, kapiler kolonların hız ve keskin pik ayrımı avantajını klasik dolgulu kolonların dayanıklılığıyla birleştirir ve düşük taşıyıcı gaz tüketimi sağlar. Fırında 1/16 inç dış çaplı toplam 27 m'ye kadar mikro dolgulu kolon veya uygulama gerektirdiğinde 91 m'ye kadar kapiler kolon kullanılabilir. Kolon seti, ölçülecek bileşen listesine ve hedeflenen döngü süresine göre uygulama bazında tasarlanır.

Otomatik Kalibrasyon, Validasyon ve Pik Entegrasyonu

Kalibrasyon akışı, analizörün akış seçim düzenine dahildir. Kalibrasyon döngüsünde bileşimi bilinen gaz analiz edilir; yeni tepki faktörleri, alıkonma süreleri ve bir önceki kalibrasyona göre sapma raporlanır. Validasyon döngüsünde ise ölçülen değerler nominal değerlerle karşılaştırılarak yüzde sapma ve izin verilen sapma sınırı kayda geçirilir. Bu kayıtlar, ölçüm kalitesinin denetim süreçlerinde belgelenmesini kolaylaştırır.

Analiz döngü süresi; bileşen listesi, kolon seti ve valf sayısına bağlıdır. Tipik doğal gaz uygulamalarında C6+ analizi üç dakikalık, C9+ analizi ise beş dakikalık döngülerle gerçekleştirilebilir.

Öne Çıkan Özellikler

· Modüler, havasız analitik fırın: Çift kademeli izotermal fırın, az kablolu sade bir mimariye ve bileşenlere tam erişim sağlayan döner üst tabana sahiptir; fırındaki tüm bileşenler sahada servis edilebilir.

· Altı adede kadar kromatografi valfi: 6 veya 10 portlu diyafram valflerden en fazla altı adet (10 portlu olanlardan en fazla dört adet) kullanılabilir. Bu kapasite, karmaşık uygulamaların tek analizörde çözülmesine ve standart analizlerin daha kısa sürede tamamlanmasına imkân verir.

· Bakımı kolay çift diyaframlı valf yapısı: Yay, O-ring ve yağlama gerektirmeyen çift diyaframlı valfler beş milyonun üzerinde çevrim için tasarlanmıştır; diyafram seti değişimi normalde on dakikadan kısa sürede tamamlanır.

· Çoklu dedektör seçeneği: Düşük ppm seviyesine inebilen TCD, ppb seviyesinde hidrokarbon ölçen FID ve ppb seviyesinde kükürt ölçen µFPD; uygulamaya göre tek veya çift dedektörlü olarak yapılandırılır.

· Dahili akış seçim modülü: Dört veya sekiz akışlı dahili modül, harici akış seçim düzeneklerine gerek bırakmaz; harici kontrolle 20 akışa kadar genişletilebilir. Değişken bileşimli akışlar için çift blok ve tahliye opsiyonu bulunur.

· Kapsamlı veri arşivi: Dört dakikalık döngüde 88 günü aşan süreyi kapsayan 31.744 analiz kaydı ile 370'er nihai kalibrasyon ve validasyon kaydı, 2 GB flash bellekte zaman damgalı olarak saklanır.

· Denetime uygun kayıt yapısı: Veri ve olay kayıtları, ölçüm denetimleri için API 21.1 ile uyumludur. Olay, alarm ve bakım günlükleri ile dört seviyeli şifre koruması izlenebilirliği güçlendirir.

· Genişletilebilir giriş/çıkış yapısı: Standart olarak beş dijital giriş, beş dijital çıkış, iki analog giriş ve altı izole analog çıkış sunulur; iki genişleme yuvası ile analog çıkış sayısı 14'e kadar artırılabilir.

· Opsiyonel yerel operatör arayüzü: 12 inç renkli VGA ekran ve kızılötesi dokunmatik tuşlar sayesinde başlatma, kalibrasyon gazı değişimi ve kromatogram görüntüleme gibi işlemler dizüstü bilgisayar olmadan sahada yapılır; arayüz, analizörün tehlikeli alan sınıfını korur.

· Ön panel durum göstergeleri: Yeşil, sarı ve kırmızı LED'ler analizör sağlığını, ek LED'ler valf konumlarını ve işlemci durumunu gösterir; her valf arıza tespiti ve bakım sonrası hızlı süpürme için manuel olarak tahrik edilebilir.

Teknik Özellikler

Tablo, saha tipi proses gaz kromatografının donanım ve analiz performansı verilerini özetler. Ölçülen bileşenler, aralıklar ve döngü süreleri uygulamaya özel analiz tasarımıyla belirlendiğinden değerler, teklif aşamasında hazırlanan uygulama föyüyle kesinleştirilir.

Özellik

Teknik Bilgi

Analiz tekniği

Online proses gaz kromatografisi; çift kademeli, havasız izotermal fırın

Tipik doğal gaz analizleri

C6+, C7+ ve C9+ bileşen analizi; kalorifik değer ve hidrokarbon çiğ noktası hesabı

Doğal gaz ölçüm aralıkları (hafif bileşenler)

Metan %65–100 mol · etan, azot ve CO₂ %0–20 mol · propan %0–10 mol · n-bütan ve izobütan %0–5 mol · pentanlar %0–1 mol

Doğal gaz ölçüm aralıkları (ağır bileşenler)

Hekzanlar %0–0,5 mol · heptanlar %0–0,1 mol (C7+ ve C9+) · oktanlar ve nonan %0–0,01 mol (C9+)

Kalorifik değer tekrarlanabilirliği

C6+ (üç dakikalık döngü): kontrollü ortamda ±%0,0125, kontrolsüz ortamda ±%0,025 · C9+ (beş dakikalık döngü): kontrollü ortamda ±%0,025, kontrolsüz ortamda ±%0,05

Dedektörler

TCD, FID, µFPD; farklı konfigürasyonlarda tek veya çift dedektör

Valfler

6 ve 10 portlu diyafram kromatografi valfleri (en fazla altı; 10 portlu en fazla dört); uygulamaya göre sıvı enjeksiyon veya döner valf

Kolonlar

1/16 inç dış çaplı en fazla 27 m mikro dolgulu kolon veya 91 m kapiler kolon

Taşıyıcı gaz

Uygulamaya bağlı; tipik olarak sıfır sınıfı helyum, azot veya hidrojen

Gaz giriş basınçları

Numune ve kalibrasyon gazı 0–2 barg (1 barg önerilir) · maksimum numune ve taşıyıcı gaz 6 barg · tahrik gazı 8 barg

Akış sayısı

Dahili olarak 8 akışa kadar (kalibrasyon akışı dahil) veya harici kontrolle 20 akışa kadar

Pik entegrasyonu

Sabit zamanlı veya otomatik eğim algılamalı; alıkonma süresinin kalibrasyonda veya analiz sırasında güncellenmesi

Haberleşme

2 × Ethernet 10/100 Mbps (Modbus TCP) · RS-232 / RS-422 / RS-485 Modbus seri · izole 4–20 mA analog çıkışlar (genişleme ile 14'e kadar)

Besleme ve güç tüketimi

120/240 Vac veya 24 Vdc · devreye alma sırasında 250 W'a, normal çalışmada 125 W'a kadar

Çalışma ortamı

TCD ile –20…+60 °C · FID ile 4–54 °C · µFPD ile 0–50 °C · %0–95 bağıl nem (yoğuşmasız) · iç/dış mekân

Gövde ve malzemeler

Bakır içermeyen alüminyum, endüstriyel toz boya · IP66 · proses ıslak parçaları paslanmaz çelik · elektronik kartlarda şeffaf konformal kaplama

Montaj ve ağırlık

Zemin (standart), duvar veya boru montajı · numune sistemi hariç yaklaşık 50 kg

Tehlikeli alan

ATEX ve IECEx: Ex db IIC Gb, sıcaklık sınıfı T6/T4/T3 · Kuzey Amerika: Class I, Zone 1 ve Class I, Division 1, Grup B, C, D (donanıma bağlı)

Maksimum fırın çalışma sıcaklığı konfigürasyona göre 120 °C veya 150 °C olarak tanımlanmaktadır; uygulama için geçerli değer proje aşamasında teyit edilmelidir. Sıcaklık sınıfı, seçilen opsiyonlara göre değişir (bkz. Tehlikeli Alan Onayları).

Başlıca Avantajlar

· Analizör kabini ihtiyacını azaltan saha montajı: Analitik performanstan ödün vermeden sahaya monte edilebilen yapı ve arındırma gazı gerektirmeyen tehlikeli alan uygunluğu, kabin, iklimlendirme ve purge altyapısı maliyetlerini önemli ölçüde azaltabilir.

· Tek analizörde kapsamlı analiz: Çoklu valf ve dedektör kapasitesi, farklı analiz görevlerinin tek cihazda toplanmasını sağlar; boru hattı istasyonlarında analizör sayısını ve yedek parça çeşitliliğini azaltır.

· Düşük işletme sarfiyatı: Mikro dolgulu kolonların düşük taşıyıcı gaz tüketimi, düşük güç çekişi ve enstrüman havası gerektirmeyen µFPD yapısı, sarf malzemesi ve altyapı giderlerini sınırlar.

· Kısa bakım süreleri: Fırın bileşenlerine tam erişim, dakikalar içinde değiştirilebilen valf diyaframları ve sade kablo mimarisi, planlı bakımda analizörün devre dışı kaldığı süreyi kısaltır.

· Ölçüm güvenilirliği ve izlenebilirlik: Otomatik kalibrasyon ve validasyon döngüleri, zaman damgalı arşiv ve denetim günlükleri; ölçüm sonuçlarının geriye dönük olarak doğrulanmasını ve itirazların belgeyle yanıtlanmasını kolaylaştırır.

· Esnek sistem entegrasyonu: Çift Ethernet arayüzünden biri tesis bakım ağına, diğeri Modbus TCP ile kontrol ağına bağlanabilir; hücresel geniş bant ağ geçidi üzerinden uzaktan erişim de kurulabilir.

· Geniş ortam sıcaklığında kararlı analiz: TCD konfigürasyonunda –20…+60 °C ortam aralığında çalışabilen yapı, iklim kontrolü olmayan saha noktalarında bile kalorifik değer ve C9+ çiğ noktası hesaplarının güvenilir kalmasına katkı sağlar.

Uygulama Alanları

Proses gaz kromatografları, gaz veya sıvı akışlarındaki seçili bileşenlerin sürekli izlenmesi gereken doğal gaz, rafineri, petrokimya, enerji ve çevre uygulamalarında kullanılır.

Doğal Gaz İletim ve Ölçüm İstasyonları

Boru hattı izleme ve ticari transfer (custody transfer) noktalarında gazın bileşimi, kalorifik değeri (BTU) ve hidrokarbon çiğ noktası sürekli belirlenir. Kromatograftan gelen bileşim verisi, akış bilgisayarında ultrasonik gaz debimetreleri gibi hacimsel ölçüm cihazlarının verisiyle birleştirilerek enerji miktarı hesaplanır.

Gaz İşleme, NGL/LNG ve Kriyojenik Tesisler

Doğal gaz sıvıları (NGL) ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisleri ile kriyojenik gaz tesislerinde besleme ve ürün akışlarının bileşimi izlenerek ayrıştırma performansı ve ürün spesifikasyonu kontrol edilir.

Rafineriler

Katalitik reformer, izomerizasyon ve aromatik ünitelerinde reaktör besleme ile ürün akışları analiz edilir. Bu veriler, ünite optimizasyonu ve ürün kalitesinin sürekli doğrulanması için proses kontrol sistemine aktarılır.

Petrokimya ve Polimer Tesisleri

Etilen ve polimer tesislerinde ana bileşenlerle birlikte eser seviyedeki safsızlıklar izlenir; FID ile ppb seviyesinde hidrokarbon ve µFPD ile ppb seviyesinde kükürt ölçümü, katalizör koruması ve ürün saflığı açısından önem taşır.

Enerji Üretimi ve Yanma Türbinleri

Yanma türbinlerini besleyen yakıt gazının bileşimi ve kalorifik değeri izlenerek yanma ayarlarının gaz kalitesindeki değişimlere göre yönetilmesine destek olunur.

Çevresel İzleme

Ortam havası izleme uygulamalarında ve fleyr ile soğutma kulelerinde yüksek reaktif uçucu organik bileşiklerin (HRVOC) takibinde FID dedektörlü konfigürasyonlar kullanılır.

Proses Gaz Kromatografı Seçiminde Dikkat Edilecek Kriterler

Bir proses gaz kromatografının başarısı, analizör donanımından çok uygulamanın doğru tanımlanmasına bağlıdır. Uygulama tanımında şu başlıkların eksiksiz ele alınması, doğru analizör konfigürasyonunun temelidir:

Analiz Gereksinimi

·         Ölçülecek bileşen listesi ve her bileşen için beklenen aralık (yüzde, ppm veya ppb seviyesi)

·         Doğal gazda C6+, C7+ veya C9+ analiz ihtiyacı; kalorifik değer ve hidrokarbon çiğ noktası hesaplanıp hesaplanmayacağı

·         Kükürt bileşikleri veya eser hidrokarbonlar gibi özel dedektör gerektiren bileşenler

·         Hedeflenen analiz döngü süresi ve tekrarlanabilirlik beklentisi

Numune ve Akış Yapısı

·         Analiz edilecek akış sayısı ve kalibrasyon/validasyon akışlarının düzeni

·         Numunenin gaz veya sıvı fazda olup olmadığı; sıvı numune enjeksiyon ihtiyacı

·         Numune basıncı, sıcaklığı ve çiğ noktası; ısı izleme gereksinimi

·         Bileşimi birbirinden çok farklı akışlar için çift blok ve tahliye gereksinimi

Saha Koşulları ve Tehlikeli Alan

·         Tehlikeli alan sınıfı, gaz grubu ve gerekli sıcaklık sınıfı (ısı izleme ve sıvı enjeksiyon opsiyonları sıcaklık sınıfını etkiler)

·         Montaj noktasındaki minimum ve maksimum ortam sıcaklığı; seçilen dedektörün çalışma aralığı

·         Zemin, duvar veya boru montajı tercihi ve servis erişim alanı

·         Mevcut enerji altyapısı: 120/240 Vac veya 24 Vdc besleme

Yardımcı Gazlar ve Altyapı

·         Taşıyıcı gaz tipi (helyum, azot veya hidrojen) ve tedarik lojistiği

·         Valf tahriki için gaz beslemesi ve basınç regülasyonu

·         FID veya µFPD kullanılacaksa alev için gerekli yardımcı gazların temini

·         Kalibrasyon ve validasyon gazlarının bileşimi ve sertifikasyon gereksinimi

Haberleşme ve Veri Yönetimi

·         DCS, SCADA veya akış bilgisayarı ile haberleşme yöntemi: Modbus TCP, Modbus seri veya 4–20 mA

·         Gerekli analog/dijital giriş-çıkış sayısı ve genişleme kartı ihtiyacı

·         Uzaktan erişim, kullanıcı yetki seviyeleri ve siber güvenlik gereksinimleri

·         Denetim kayıtları, rapor tipleri ve veri saklama süresi beklentisi

Kromatograf ne kadar hassas olursa olsun, analize ulaşan numune prosesin temsilcisi değilse sonuç da doğru olmaz. Bu nedenle numune alma probu, basınç düşürme, filtreleme, ısı izleme ve tahliye hatlarını kapsayan numune koşullandırma sistemleri, analizörle birlikte ve aynı titizlikle tasarlanmalıdır. Numune hattı ve analizör sahasında yanıcı gaz kaçağı riski için kızılötesi gaz dedektörleri ile yerel gaz algılama önlemleri de değerlendirilmelidir.

Tehlikeli Alan Onayları ve Haberleşme Standartları

Saha tipi proses gaz kromatografının tehlikeli alan onayları ve desteklediği standartlar aşağıda özetlenmiştir. Onayların kapsamı seçilen donanım konfigürasyonuna bağlıdır.

Standart / Onay

Kapsam ve açıklama

ATEX ve IECEx

Ex db IIC Gb işaretlemesi ve T6/T4/T3 sıcaklık sınıflarıyla alev sızdırmaz koruma; onaylı ortam sıcaklığı Ta = –20 °C … +60 °C.

Kuzey Amerika (CSA)

Class I, Zone 1 (Ex db IIC Gb, sıcaklık sınıfı T6/T4/T3) ve Class I, Division 1, Grup B, C ve D.

Sıcaklık sınıfları

T6: opsiyonsuz temel sistem · T5: sıvı numune enjeksiyon valfi opsiyonu · T4: ayar noktası en fazla 80 °C olan ısı izleme opsiyonu · T3: ayar noktası en fazla 110 °C olan ısı izleme opsiyonu.

IP66

Gövde koruma sınıfı; nemli ve tuzlu atmosferlere uygun endüstriyel toz boya kaplama ile birlikte.

API 21.1

Veri ve olay kayıtları, ölçüm denetimleri ile akış bilgisayarı, SCADA veya DCS gibi birincil sistemlerin yedeklenmesi amacıyla bu standarda uygundur.

ASTM D4169

Titreşim dayanımı bu standarda uygun olarak tanımlanmıştır.

Modbus TCP / Modbus seri ve 4–20 mA

Ethernet üzerinden Modbus TCP, RS-232/RS-422/RS-485 üzerinden Modbus seri haberleşme ve izole 4–20 mA analog çıkışlar.

Tehlikeli alan kabul edilen bölgelerde numune sistemine eklenen buhar regülatörü ve akış anahtarı gibi bileşenlerin de uygun şekilde sertifikalı olması gerekir. Ticari transfer ölçümüne yönelik ulusal veya bölgesel metrolojik onay gereksinimleri, tesisin tabi olduğu mevzuata göre proje başlangıcında netleştirilmelidir.

TLY Enerji Online Gaz Analizi Çözümleri

TLY Enerji, proses gaz kromatografını tek başına bir cihaz olarak değil; numune noktasından kontrol sistemine uzanan bir analiz sistemi olarak ele alır. Mühendislik ekibimiz bileşen listesi, ölçüm aralıkları, akış sayısı ve hedef döngü süresini proses verileriyle birlikte değerlendirerek dedektör, valf ve kolon konfigürasyonunun uygulamaya uygunluğunu analiz eder.

Numune koşullandırma ve numune hattı tasarımı, taşıyıcı ve kalibrasyon gazı altyapısının planlanması, tehlikeli alan gereksinimlerinin karşılanması ve analiz sonuçlarının akış bilgisayarı, DCS veya SCADA sistemlerine Modbus ya da 4–20 mA ile entegrasyonu konularında proje boyunca destek sağlarız. Doğal gaz ölçüm istasyonlarında kromatografı debi ölçümüyle birlikte kurgulayarak enerji hesabının uçtan uca tutarlı olmasını hedefler; devreye alma, dokümantasyon ve saha ekiplerinin bilgilendirilmesi süreçlerinde yanınızda oluruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Proses gaz kromatografı ile laboratuvar gaz kromatografı arasındaki fark nedir?

Her ikisi de aynı ayırma prensibini kullanır; fark çalışma biçimindedir. Proses gaz kromatografı numuneyi doğrudan hattan otomatik olarak alır, analiz döngüsünü sürekli tekrarlar, kalibrasyon ve validasyonu kendiliğinden yürütür ve sonuçları kontrol sistemine gerçek zamanlı gönderir. Saha tipi cihazlar ayrıca tehlikeli alan onaylı, alev sızdırmaz gövdeleri ve geniş ortam sıcaklığı aralıklarıyla doğrudan ölçüm noktasına yakın monte edilebilir.

Doğal gazın kalorifik değeri gaz kromatografı ile nasıl belirlenir?

Kromatograf, doğal gazdaki metan, etan, propan, bütanlar, pentanlar, hekzan ve üstü ile azot ve karbondioksit gibi bileşenlerin mol yüzdelerini ölçer. Kalorifik değer, her bileşenin bilinen yanma ısısının ölçülen oranıyla ağırlıklandırılmasıyla hesaplanır. Kontrollü ortamda, üç dakikalık döngüyle yapılan C6+ analizinde kalorifik değerin ±%0,0125'i düzeyinde tekrarlanabilirlik elde edilebilir.

C6+, C7+ ve C9+ analiz arasındaki fark nedir?

Fark, ağır hidrokarbonların nasıl raporlandığıdır. C6+ analizde hekzan ve daha ağır bileşenler tek bir grup olarak ölçülür; C7+ analizde heptanlar ayrıca belirlenir; C9+ analizde ise oktanlar ve nonan da ayrı ayrı ölçülür. Kalorifik değer için C6+ çoğu durumda yeterliyken, hidrokarbon çiğ noktasının güvenilir hesaplanması ağır bileşenlerin ayrıntılı bilinmesini gerektirdiğinden genişletilmiş C9+ analiz tercih edilir.

TCD, FID ve µFPD dedektörler hangi uygulamalarda kullanılır?

TCD, doğal gaz ve hafif hidrokarbon analizinde bileşenlerin çoğuna tepki verdiği için en yaygın kullanılan dedektördür ve düşük ppm seviyelerine kadar ölçüm yapabilir. FID, eser hidrokarbonları ppb seviyesinde ölçmek için; µFPD ise kükürt bileşiklerini ppb seviyesinde ölçmek için kullanılır. Uygulamanın gerektirdiği bileşen listesine göre tek veya çift dedektörlü konfigürasyon seçilir.

Hidrokarbon çiğ noktası gaz kromatografı ile hesaplanabilir mi?

Evet. Hidrokarbon çiğ noktası, ağır hidrokarbonların ayrıntılı bileşiminden hesaplanır. Oktan ve nonanı ayrı ayrı ölçen genişletilmiş C9+ analiz bu hesap için gerekli veriyi sağlar. C9+ analiz tipik olarak beş dakikalık döngüyle yapılır ve kalorifik değer hesabı da aynı analizden elde edilir. Böylece boru hattı işletmesi için kritik olan çiğ noktası bilgisi sürekli ve otomatik olarak izlenebilir.

Saha montajlı gaz kromatografı için analizör kabini gerekli mi?

Bu sayfada ele alınan kromatograflar, analitik performanstan ödün vermeden kabin gerektirmeden sahaya monte edilecek şekilde tasarlanmıştır ve tehlikeli alanda arındırma gazı gerektirmeden çalışır. TCD konfigürasyonunda –20…+60 °C ortam sıcaklığında çalışabilir. Ancak FID ve µFPD dedektörlerin ortam sıcaklığı aralıkları daha dardır; aşırı iklim koşullarında basit bir güneşlik veya koruyucu yapı gerekebilir. Karar, saha koşullarına göre verilmelidir.

Tek bir gaz kromatografı kaç numune akışını analiz edebilir?

Dahili akış seçim modülü dört veya sekiz akışlı olarak sunulur ve kalibrasyon akışı bu sayıya dahildir. Harici olarak kontrol edilen akış seçim düzenleriyle 20 akışa kadar analiz yapılabilir. Akışlar sırayla analiz edildiği için akış sayısı arttıkça her akışın güncellenme sıklığı azalır; bu nedenle akış sayısı, döngü süresi ve proses kontrolünün gerektirdiği güncelleme hızı birlikte değerlendirilmelidir.

Gaz kromatografı kontrol sistemine ve akış bilgisayarına nasıl bağlanır?

Analizörde iki adet 10/100 Mbps Ethernet arayüzü, RS-232, RS-422 veya RS-485 olarak yapılandırılabilen seri portlar ve izole 4–20 mA analog çıkışlar bulunur. Veriler Modbus TCP veya Modbus seri ile DCS, SCADA ve akış bilgisayarlarına aktarılabilir; mevcut kablo altyapısının kullanılacağı noktalarda 4–20 mA çıkışlar tercih edilir. Analog çıkış sayısı genişleme kartlarıyla 14'e kadar artırılabilir.

Gaz kromatografında hangi taşıyıcı gazlar kullanılır?

Taşıyıcı gaz seçimi uygulamaya bağlıdır; tipik olarak sıfır sınıfı helyum, azot veya hidrojen kullanılır. Seçim; ölçülecek bileşenlere, dedektör tipine, istenen hassasiyete ve sahadaki gaz tedarik imkânlarına göre yapılır. Mikro dolgulu kolonların düşük taşıyıcı gaz tüketimi, tüp değişim aralıklarını uzatarak özellikle uzak istasyonlarda lojistik yükü azaltır.

İlgili Ürünler

Proses Enstrümantasyonu

Çözünmüş Oksijen Sensörleri

Çözünmüş oksijen sensörü, sudaki oksijen konsantrasyonunu ppm (mg/L) cinsinden sürekli ölçerek biyolojik arıtma proseslerinin kontrolüne doğ...

Proses Enstrümantasyonu

Toroidal İletkenlik Sensörleri

Toroidal iletkenlik sensörü, proses sıvısıyla temas eden bir metal elektrot kullanmadan, gövdeye gömülü iki bobin arasında sıvının kendisi ü...

Proses Enstrümantasyonu

Endüstriyel pH ve ORP Sensörleri

pH sensörü, proses sıvısının asitlik veya bazlık derecesini, pH’a duyarlı cam elektrot ile referans elektrot arasında oluşan milivolt düzeyi...

240720231722
Proses Enstrümantasyonu

Kapasitif Seviye Şalteri

KAPASİTİF SEVİYE ŞALTERİ Güvenilir, Hassas ve Sizinle Her Adımda Kapasitif Seviye Şalteri Nedir? Kapasitif seviye şalteri, sıvıların veya ka...

Sorularınız mı var?