Solvent Tanker Dolum Sistemleri

Solvent tanker dolumunda statik ve buhar riskleri, tek bir cihazla değil birbirini tamamlayan önlem katmanlarıyla azaltılır. İlk katman yükün oluşmasını sınırlar: dolum yavaş başlar, filtreden sonra yükün dağılmasına zaman tanınır. İkinci katman yükün kıvılcıma dönüşmesini engeller: sıvı tankere sıçratılmadan verilir, tanker ve bütün iletken parçalar topraklanır ve topraklama doğrulanmadan pompa çalışmaz. Üçüncü katman tutuşabilir buharın kendisini kontrol eder: yer değiştiren buhar kapalı hatla toplanır, gerektiğinde buhar alanı azotla inertlenir.

Pompa, filtre, sayaç, kontrol vanası ve dolum kolundan oluşan genel dolum zinciri tanker dolum sistemleri sayfasında anlatılmıştır. Bu sayfa, aynı zincirin solvent dolumunda hangi noktalarda değiştiğine odaklanır.

Dolum sırasında yük nerede oluşur ve nerede birikir?

Solvent borudan, pompa çarkından ve özellikle ince gözenekli filtrelerden geçerken elektrik yükü kazanır. Parafinik ve aromatik hidrokarbon solventler gibi düşük iletkenlikli ürünlerde bu yük sıvı içinde yavaş dağılır ve tankere kadar taşınabilir. Tanker bölmesinde sıvı yüzeyinde toplanan yük, yüzey ile dolum borusu, seviye sondası veya bölme cidarı arasında kıvılcım boşalmasına yol açabilir. Tanker bölmesinin buhar alanında tutuşabilir bir karışım varsa, bu boşalma yangın için yeterli olabilir.

Tanker dibinde kalmış su veya önceki ürün gibi karışmayan bir fazın çalkalanması da yük oluşumunu artırır. Bu nedenle dolum öncesi tanker bölmesinin boş, kuru ve uygun ürüne ayrılmış olduğunun kontrolü yalnızca kalite değil, statik elektrik açısından da anlam taşır.

Dolum hızı neden başlangıçta sınırlanır?

Dolumun ilk anlarında dolum borusunun ağzı henüz sıvıya gömülmemiştir; akan sıvı serbest yüzeye çarpar, çalkalanır ve yük üretir. Elektrostatik rehberler bu aşamada akış hızının düşük tutulmasını önerir. Dolum borusu ağzı sıvı içinde kaldıktan sonra akış, tasarım debisine kademeli olarak yükseltilebilir. Pratikte bu profil, parti (batch) kontrolörünün yavaş başlangıç kademesiyle uygulanır; kademe süresi ve debisi, bölme geometrisine ve dolum borusu konumuna göre ayarlanır.

Başlangıç ve tam dolum aşamaları için hangi hız sınırlarının uygulanacağı, ürünün iletkenliğine, boru çapına ve tanker tipine bağlıdır. Bu değerler bu sayfada verilmemiştir; projenin elektrostatik risk değerlendirmesinde ve geçerli rehber dokümanlar esas alınarak belirlenmelidir.

Filtreden sonra bekleme hacmi

İnce filtreler solvent hattının en yüksek yük üreten noktalarındandır. Filtreyi dolum koluna çok yakın yerleştirmek, yükün dağılmasına fırsat vermeden tankere ulaşmasına yol açar. Bu yüzden filtre ile dolum noktası arasında, düşük iletkenlikli ürünün yükünü bırakabileceği yeterli bir boru hacmi veya bekleme süresi bırakılır. Filtre yerleşimi, skid yerleşim planında ilk kararlaştırılan konulardan biri olmalıdır.

Sıçratmasız dolum: daldırma borusu ya da alttan dolum

Solventin bölmeye yukarıdan serbest düşüşle verilmesi hem statik yükü hem de buhar oluşumunu artırır. Üstten dolum yapılan peronlarda dolum kolunun ağzı bölme dibine yakın tutulur, yani daldırma borusu kullanılır. Alttan dolumda ise ürün bölmeye tabandan girer, dolum kapalı bir bağlantıyla yapılır ve buhar toplama adaptörü doğal olarak sisteme dahil olur.

Hangi yöntemin seçileceği, gelen tanker filosunun donanımına ve tesisin buhar toplama hedefine bağlıdır. Üstten ve alttan dolum sistemlerinin genel karşılaştırması ilgili çözüm sayfalarında yer alır.

Topraklama izni dolum zincirinin parçasıdır

Solvent peronunda tankerin topraklanması, bir klempin takılmasıyla bitmez. Topraklama izleme cihazı tankerle gerçekten elektriksel bağlantı kurulduğunu doğrular ve ancak bu doğrulama sonrasında dolum pompasına veya kontrol vanasına izin sinyali verir. Dolum sırasında bağlantı koparsa izin düşer ve akış durur. Dolum kolu, hortumlar, flanş bağlantıları ve sayaç gövdesi gibi iletken parçalar arasında elektriksel süreklilik sağlanır; yanıcı sıvı elleçleyen personelin topraklanması da rehberlerde yer alan bir önlemdir. İzin zincirinin taşma önleme sinyaliyle nasıl birleştirildiği topraklama ve taşma önleme sistemleri sayfasında ayrıntılandırılmıştır.

Tanker buhar alanının kontrolü

Bölme dolarken içindeki buhar dışarı itilir. Uçucu solventlerde bu buhar dom kapağından veya havalandırmadan serbest bırakılırsa hem emisyon oluşur hem de peron çevresinde tutuşabilir bir bölge genişler. Buhar toplama hattı, tanker ile tesis arasında buhar sıkı bir yol oluşturur. Benzin terminalleri için bazı mevzuatlar her dolumda tanker ve terminal buhar sistemlerinin bağlı olmasını şart koşar; solvent tesislerinde benzer bir yükümlülük olup olmadığı ürüne ve yerel çevre mevzuatına göre değerlendirilir. Toplanan buharın depolama tankına mı döneceği yoksa bir geri kazanım veya yakma ünitesine mi gideceği, buhar geri kazanım sayfasının konusudur.

Azot örtüleme ve önceki yük

Elektrostatik rehberlere göre tutuşabilir buhar alanından kaçınmak veya bu alanı inertlemek en etkili önlemler arasındadır. Solvent dolumunda bu, tanker bölmesinin veya besleyen depolama tankının buhar alanının azotla örtülmesi anlamına gelebilir. Azot örtülemenin tasarımı, azot kaynağı, basınç kontrolü ve buhar toplama hattıyla birlikte ele alınır. Önceki yükü daha uçucu bir ürün olan tankere daha ağır bir solvent doldurmak, buhar alanında tutuşabilir karışım bırakabilecek bir değişken yükleme durumudur; bu uygulama dolum öncesi kontrollerle sınırlandırılır.

Solvent dolumunda tasarım girdileri

TLY Enerji'nin katkısı

TLY Enerji, solvent dolum noktalarında akış ölçer, kontrol vanası ve pompa gibi ekipmanların proses koşullarına göre seçimi ve tedariki, topraklama ve taşma izinlerinin PLC tabanlı kontrol sistemine bağlanması, saha montajı, test ve devreye alma aşamalarında mühendislik desteği sağlayabilir. Peron yapısı, dolum kolu ve buhar arıtma ünitesi gibi kalemlerin tedarik sınırına girip girmeyeceği proje şartnamesiyle birlikte netleştirilir.

Solvent dolum noktası için paylaşılacak veriler

·         Doldurulacak solventler ve her biri için emniyet bilgi formu

·         Solventlerin iletkenlik bilgisi veya ürün grubuna göre elektrostatik sınıfı

·         Hedef dolum debisi, tanker bölme sayısı ve bölme hacimleri

·         Üstten mi alttan mı dolum yapılacağı, gelen tankerlerin adaptör ve sensör donanımı

·         Mevcut filtre, pompa ve borulama yerleşimi

·         Buhar toplama ve azot altyapısının durumu

·         Tanker önceki yük ve temizlik kabul kuralları

·         Parti kontrolörü, PLC ve terminal yazılımı ile arayüz beklentileri

İlgili sayfalar

·         Topraklama ve taşma önleme sistemleri: Topraklama doğrulaması ve taşma sinyalinin dolum iznine bağlanması.

·         Solvent buharı geri kazanım ve buhar dönüş sistemleri: Dolumda toplanan buharın gideceği yerin seçimi.

·         Tanker dolum sistemleri: Dolum zincirinin genel bileşenleri ve kademeli dolum profili.

·         Alttan dolum (bottom loading) sistemleri: Adaptör, buhar dönüşü ve taşma sensörü arayüzleri.

·         Solvent ölçüm skidleri: Dolum hattındaki sayaç teknolojisinin seçimi.

Solvent dolumu hakkında sık sorulan sorular

Filtre dolum koluna yakın yerleştirilebilir mi?

Düşük iletkenlikli solventlerde önerilmez. İnce filtre sıvıyı güçlü biçimde yükler ve yükün dağılması için belirli bir süre gerekir. Filtre dolum noktasına çok yakınsa yük tankere taşınır. Bu yüzden filtre ile dolum kolu arasında yeterli bir boru hacmi bırakılır veya filtre akış yönünde daha önceki bir noktaya alınır. Uygun mesafe, ürün ve debiye göre elektrostatik değerlendirmede belirlenir.

Azot örtüleme her solvent dolumunda gerekli midir?

Her durumda gerekli değildir. Parlama noktası elleçleme sıcaklığının altında olan, değişken yükleme yapılan veya yüksek saflığın nemden korunması gereken uygulamalarda değerlendirilir. Kapalı dolum ve buhar toplama ile birlikte düşünülmesi gerekir; azotun basıncı ve buhar hattına etkisi dikkate alınmadan eklenen bir örtüleme, buhar toplama sisteminin dengesini bozabilir.

Topraklama klempi takılıyken neden ayrıca doğrulama yapılır?

Klemp boyalı, kirli veya paslı bir yüzeye takılabilir ya da kablo içten kopmuş olabilir. Bu durumda klemp takılı görünür ama tanker topraklanmamıştır. Topraklama izleme cihazı devrenin gerçekten tamamlandığını sürekli ölçer ve yalnızca bu durumda dolum iznini verir. Dolum sırasında bağlantı bozulursa izin düşer ve akış kesilir.

Alkol gibi iletken solventlerde başlangıç hızı sınırlaması gevşetilebilir mi?

Alkoller ve ketonlar elektrostatik açıdan yüksek iletkenliklidir ve yükleri hızla dağılır; bu nedenle hız sınırlamalarının gerekçesi düşük iletkenlikli ürünlere göre zayıflar. Ancak aynı dolum noktasında hidrokarbon solvent de dolduruluyorsa ayarlar en zorlu ürüne göre yapılır. Sıçratmasız dolum ve topraklama izni ise ürünün iletkenliğinden bağımsız olarak korunur.