Akaryakıt Terminalleri

Akaryakıt terminalleri benzin, motorin ve jet yakıtı gibi beyaz ürünleri boru hattı, gemi veya tankerle teslim alır, tanklarda depolar ve çoğunlukla karayolu tankerleriyle dağıtıma gönderir. Bu terminallerin ölçüm, dolum ve emniyet ihtiyaçlarını belirleyen şey, işlenen ürünlerin birbirinden farklı karakteridir: uçuculuk buhar yönetimini, iletkenlik statik elektrik önlemlerini, ürün çeşitliliği ise hat ayrımını ve karışım riskini doğrudan etkiler. Üstelik terminaldeki her kabul ve sevkiyat, taraflar arasında el değiştiren bir miktar anlamına geldiği için ölçüm doğrudan ticari sonuç doğurur.

Bu sayfa akaryakıt terminalinin operasyon karakterini özetler ve dolum, boşaltım, ölçüm, ticari teslim ve otomasyon konularındaki ayrıntılı sayfalara yol gösterir. Akışkandan bağımsız tanker dolum mühendisliği, tanker dolum ve boşaltım terminalleri çözüm ailesinde ele alınmıştır.

Ürün karakteri tasarımı nasıl yönlendirir?

·         Benzin: Uçuculuğu yüksektir; tanker bölmesinden dolum sırasında çıkan buharın toplanması ve bölgesel mevzuata göre geri kazanım ünitesine yönlendirilmesi tasarımın ana konularından biridir.

·         Motorin: Daha az uçucudur, ancak biyodizel (FAME) veya parafinik bileşenlerle harmanlanması yaygındır. Bu da harman oranının ölçümünü ve bileşen kabulünü sürece ekler.

·         Jet yakıtı: Ürün kalitesinin korunması öne çıkar; ayrı tank, hat ve dolum noktası disiplini ile kalite kontrol adımları proje başında tanımlanır.

·         Harman bileşenleri ve katkılar: Etanol, biyodizel, bütan gibi bileşenler ve performans katkıları terminalde teslim alınır, depolanır ve dolum anında ürüne eklenir.

Terminalde ölçümün yapıldığı noktalar

Bir akaryakıt terminalinde miktar tek bir yerde değil, ürünün yolculuğu boyunca birkaç farklı noktada belirlenir. Her noktanın ölçüm amacı ve buna bağlı donanım ihtiyacı farklıdır.

Buhar, statik elektrik ve taşma: terminalin üç emniyet başlığı

Benzin buharı, dolum sırasında tanker bölmesinden yer değiştirerek çıkar. Pek çok bölgede bu buharın sızdırmaz bir hatla toplanıp işlenmesi mevzuatla istenir; örneğin Avrupa Birliği düzenlemesi, karayolu tankeri dolum peronlarında alttan dolum ve buhar geri kazanımını tanımlar. Düşük iletkenlikli ürünlerde akış sırasında biriken statik yük, araç topraklamasının doğrulanmasını ve dolumun başlangıç hızının sınırlanmasını gerekli kılar. Tanker bölmesi için taşma önleme sensörleri ile depolama tankları için taşma koruması ise farklı standartların konusu olan iki ayrı katmandır. Tüm bu önlemlerin seviyesi, tehlikeli alan sınıflandırması ve proje şartnamesiyle birlikte belirlenir.

Ticari ölçüm terminalin gelir tarafıdır

Akaryakıt sıcaklıkla genleştiği için sayacın ölçtüğü hacim, faturalamadan önce sözleşmede veya mevzuatta tanımlanan referans sıcaklığa dönüştürülür. Proses amaçlı bir transfer ölçümüyle satışa esas bir ölçüm aynı sayaç tipini kullanabilir; farkı doğrulama yöntemi, kayıt düzeni ve yasal metroloji kapsamı yaratır. Ölçüm sisteminin bütünü değerlendirilir; yalnızca sayacın kendi performansı yeterli bir gösterge değildir.

TLY Enerji'nin akaryakıt terminallerindeki rolü

TLY Enerji, akaryakıt tanker dolum ve boşaltım tesisleri için sistem tasarımı, enstrüman, vana, pompa ve akış ölçüm cihazı tedariki, mühendislik, montaj, devreye alma ve bakım hizmetleri sunar; dolum ve boşaltım süreçlerinde otomasyon ve kontrol sistemleri de bu kapsamda yer alabilir. Depolama tankları, inşaat işleri ve terminalin tamamı gibi konularda tedarik sınırı, her projede teknik şartname üzerinden ayrıca netleştirilir.

Akaryakıt terminali çözümleri

·         Akaryakıt tanker dolum sistemleri: Kompartıman bazında ürün ayrımı, katkı enjeksiyonu ve statik elektrik.

·         Akaryakıt tanker boşaltım sistemleri: Yanlış tanka boşaltmayı önleme ve alınan miktarın mutabakatı.

·         Akaryakıt ölçüm skidleri: Sayaç, sıcaklık düzeltmesi ve doğrulama bileşenlerinin ürüne göre seçimi.

·         Akaryakıt ticari teslim ölçüm sistemleri: Referans sıcaklıkta hacimle faturalama ve yasal metroloji.

·         Akaryakıtta üstten dolum: Mevcut tesislerde üstten dolum ve buhar toplama iyileştirmeleri.

·         Akaryakıtta alttan dolum: Buhar geri kazanımı ve taşma önlemeyle bütünleşik dolum.

·         Çok peronlu akaryakıt dolum terminalleri: Peron ve ürün kolu sayısının belirlenmesi.

·         Akaryakıt terminal otomasyon sistemleri (TAS): Sipariş, yükleme, irsaliye ve envanter süreçlerinin otomasyonu.

·         Tanker dolum ve boşaltım terminalleri: Akışkandan bağımsız dolum ve boşaltım çözüm haritası.

·         Biyoyakıt harmanlama sistemleri: Etanol ve biyodizel bileşenlerinin ürüne eklenmesi.

Sık sorulan sorular

Akaryakıt terminali ile tanker dolum sistemi aynı şey midir?

Hayır. Tanker dolum sistemi, peron üzerindeki pompa, sayaç, kontrol vanası, dolum kolu ve dolum kontrolöründen oluşan bir alt sistemdir. Terminal ise bunlara ek olarak ürün kabulü, depolama tankları, tank ölçümü, buhar işleme, yangın ve emniyet sistemleri, terminal otomasyonu ve saha altyapısını kapsar. Bir projede hangi parçanın kimin tedarik sınırında olduğu en başta tanımlanmalıdır.

Benzin ve motorin aynı dolum noktasından verilebilir mi?

Verilebilir; çok ürünlü dolum kolları ve ürünleri sırayla aynı sayaçtan geçiren düzenler kullanılmaktadır. Ancak ürün değişiminde hatta kalan miktarın bir sonraki ürüne karışması, her ürün için ayrı sayaç faktörü ihtiyacı ve buhar toplama gereksinimi birlikte değerlendirilmelidir. Jet yakıtı gibi kalite hassasiyeti yüksek ürünlerde genellikle ayrılmış hat tercih edilir.

Terminalde hangi ölçümler ticari ölçüm sayılır?

Taraflar arasında mülkiyetin ve ödemenin el değiştirdiği her ölçüm ticari niteliktedir: tanker dolumunda satış, boru hattından veya tankerden kabulde alış. Terminal içi tanklar arası transfer ise çoğunlukla proses veya stok takibi amaçlıdır. Hangi noktanın yasal metroloji denetimine tabi olduğu ülke mevzuatına ve sözleşmelere bağlıdır.