İçeriğe atla
TLY Enerji

Piroliz Yağı Tanker Boşaltım Sistemleri

Piroliz yağı teslim alınırken yapılacak kontroller üç halkadan oluşur: tanker boşaltılmadan önce belge ve numune kontrolü, boşaltım sırasında ürünün tankerdeki katmanlaşmasına ve pompa emişine yönelik izleme, boşaltım sonrasında ise miktar mutabakatı ile hattın temizliği. Piroliz yağının özellikleri kaynağa, prosese ve depolama süresine göre değiştiği için bu kontroller, akaryakıt boşaltımındaki rutin kontrollerden daha ayrıntılı kurgulanır ve kabul kriterleri alıcı ile tedarikçi arasında önceden yazılı hale getirilir.

Emme tarafı, gaz ayırıcı ve alınan miktarın doğrulanması gibi boşaltımın genel mühendisliği tanker boşaltım sistemleri sayfasında anlatılmıştır; burada piroliz yağına özgü noktalar ele alınır.

Boşaltımdan önce: belge ve kabul numunesi

Karayolu dökme sıvı taşımacılığına yönelik sektör kılavuzları, teslimatta tartı fişi, sevk irsaliyesi, analiz sertifikası ve temizlik belgesi gibi belgelerin el değiştirebileceğini; araçtan numune alınmasından mümkünse kaçınılmasını, gerekiyorsa işlemin tesisin yetkin personelince yapılmasını önerir. Piroliz yağında bu genel ilke daha da önem kazanır: tedarikçinin analiz belgesi bir referanstır, ancak tankerdeki ürünün aynı partiyi temsil ettiği ve taşıma sırasında değişmediği ancak kabul numunesiyle doğrulanabilir.

Biyokütle kaynaklı piroliz sıvısı için yayımlanmış ürün spesifikasyonları; ısıl değer, su içeriği, piroliz katıları, kinematik viskozite, yoğunluk, kükürt, kül, pH, parlama noktası ve akma noktası gibi özellikleri test eder. Bu liste, biyokütle yağı için kabul programının iskeletini oluşturabilir. Lastik ve plastik kaynaklı yağlar bu spesifikasyonların kapsamı dışındadır; bu ürünlerde hangi parametrelerin kabul kriteri olacağı, alıcının prosesini etkileyen özelliklere göre sözleşmede tanımlanmalıdır.

Piroliz yağı teslim alımında kontrol noktaları

Kontrol

Ne zaman yapılır

Neyi önler

Belge eşleştirme: irsaliye, analiz belgesi, temizlik belgesi, tank numarası

Araç kabulünde

Yanlış ürünün veya yanlış tanka boşaltımın önüne geçer; önceki yük kalıntısı riskini görünür kılar

Görsel kontrol ve kabul numunesi

Bağlantı yapılmadan önce

Faz ayrışmış, aşırı sulu veya beklenenden farklı ürünün tesis tankına alınmasını engeller

Hızlı saha testleri: yoğunluk, su, viskozite

Numune alındıktan sonra, boşaltım izni öncesinde

Laboratuvar sonucu beklenmeden bariz sapmaları yakalar

Süzgeç fark basıncı ve pompa emiş basıncı

Boşaltım boyunca

Tortu yüklü son kısmın pompayı ve sayacı zorlamasını fark ettirir

Miktar mutabakatı

Boşaltım sonrasında

Sayaç, kantar ve tank seviyesi arasındaki farkların zamanında incelenmesini sağlar

Hat boşaltma ve temizlik

Her boşaltım veya ürün değişimi sonrasında

Hatta kalan ürünün yaşlanıp koyulaşmasını ve bir sonraki partiyi etkilemesini önler

Tankerde katmanlaşma: ilk ve son kısım neden farklıdır?

Yolculuk ve bekleme süresince tankerdeki piroliz yağı katmanlaşabilir. VTT'nin hızlı piroliz yağı raporuna göre katılar depolama sırasında birleşerek dipte çamur tabakası oluşturabilir; hammaddeye bağlı olarak üstte düşük yoğunluklu bir faz ayrışabilir ve yaşlanmayla oluşan su nedeniyle sulu bir faz ayrılabilir. Alttan boşaltılan bir tankerde bu, boşaltımın başında tortu ağırlıklı, sonunda ise farklı bileşimli bir ürün gelmesi anlamına gelebilir. Bu nedenle tek noktadan alınan numune tüm yükü temsil etmeyebilir; numune alma yöntemi ve gerekiyorsa farklı seviyelerden numune alınması kabul prosedüründe tanımlanmalıdır.

Boşaltım yöntemi ve pompa seçimi

Dökme sıvı boşaltımında pompayla boşaltım, basınçlı gazla boşaltım ve üstten daldırma borusuyla boşaltım gibi yöntemler kullanılır. Pompalı boşaltımın önemli bir emniyet avantajı, acil durumda pompanın durdurulmasıyla akışın hemen kesilmesidir. Basınçlı boşaltım seçilirse yanıcı atmosfer oluşabilecek bir tankere basınçlı hava verilmemeli, inert gaz kullanılmalı ve tanker yola çıkmadan önce atmosfer basıncına indirilmelidir. Piroliz yağının viskozitesi ve katı içeriği, pompa tipinin belirlenmesinde ana ölçüttür; viskoz ve partikül içeren ürünlerde pozitif deplasmanlı pompalar sık değerlendirilir, ancak iç boşlukların partiküle toleransı üreticiyle birlikte kontrol edilir.

Emiş tarafı, boşaltımda en kritik bölümdür. Pompa girişindeki mutlak basıncın sıvının buhar basıncının ne kadar üzerinde olduğunu gösteren net pozitif emme yüksekliği (NPSH) yetersiz kalırsa kavitasyon oluşur. Viskoz üründe emiş hattındaki sürtünme kaybı yüksektir; kısa ve geniş çaplı emiş hattı, emişte düşük basınç kayıplı sepetli süzgeç ve süzgeç tıkanmasını gösteren fark basınç ölçümü bu nedenle önemlidir. Soğuk havada viskozite artışı bu dengeyi bozabilir; ısıtma gerekip gerekmediği ürün analizine göre belirlenir.

Isıtma: yalnız gerektiği kadar, tanka sıcak geri dönüş olmadan

Soğuk ve viskoz ürünün boşaltımını kolaylaştırmak için ısıtma düşünülebilir, ancak biyokütle piroliz yağı sıcaklıkla hızlanan yaşlanma tepkimeleri gösterir. VTT, ısıtılmış yağın soğutulmadan tanka geri dolaştırılmamasını ve ısıl çevrimle uzun süre sirkülasyonun kaliteyi belirgin biçimde bozduğunu belirtir. Boşaltım hattında tanker ile depolama tankı arasında sıcak sirkülasyon döngüsü kurulacaksa bu bilgi dikkate alınmalıdır. Isıtmanın nasıl ve hangi sınırlar içinde yapılacağı piroliz yağı için ısıtmalı transfer sistemleri sayfasında anlatılmıştır.

Yanlış tanka boşaltım ve ürün karışması

Biyokütle piroliz yağı petrol kökenli yağlarla karışmaz; yanlışlıkla fuel oil tankına boşaltılması iki fazlı, kullanılması güç bir karışım oluşturur. Sektör kılavuzları, alım noktalarının işaretlenmemesi ve kilitlenmemesini, sürücünün tank numarasını gösteren belgeye sahip olmamasını yanlış tanka boşaltım riski olarak sayar. Piroliz yağı alım hattı için ürüne özgü bağlantı tipi, etiketli ve kilitli alım noktası ve boşaltım izninin belge eşleştirmesine bağlanması bu riski azaltır.

Boşaltım sonrası: hat temizliği

Hatta bekleyen piroliz yağı zamanla koyulaşır ve bir sonraki boşaltımı zorlaştırır. Taze biyokütle piroliz yağı metanol, etanol gibi alkollerde büyük ölçüde çözünür; lignin kökenli tortular ise seyreltik alkali çözeltilerle giderilebilir. Her iki yöntemde de pompa salmastrası ve flanş contalarıyla malzeme uyumu kontrol edilmelidir. Temizlik sıvısının nereye alınacağı ve nasıl bertaraf edileceği de tasarımın parçasıdır.

TLY Enerji'nin katkısı

Proje kapsamına göre TLY Enerji; boşaltım pompası, süzgeç, ölçüm ve kontrol ekipmanlarının proses verisine göre seçimi ve tedariki, belge eşleştirmeye bağlı boşaltım izinlerinin PLC tabanlı kontrol sistemine entegrasyonu, saha montajı, test ve devreye alma aşamalarında mühendislik desteği verebilir. Kabul kriterleri ve numune prosedürü alıcının kalite sorumluluğundadır; ekipman kapsamı ile bu sınır proje başında birlikte tanımlanır.

Boşaltım tesisi değerlendirmesi için gerekenler

·         Alınacak yağın kaynağı ve tedarikçi analiz belgelerinden örnekler

·         Sözleşmedeki kabul kriterleri ve numune alma yükümlülükleri

·         Tanker tipi, boşaltım çıkışının yeri ve tanker pompası olup olmadığı

·         Kış ve yaz koşullarında beklenen ürün sıcaklığı

·         Alım tankının konumu, pompa ile arasındaki mesafe ve kot farkı

·         Miktar tespit yöntemi: sayaç, kantar veya tank seviyesi

·         Temizlik sıvılarının toplanması ve bertarafı için mevcut altyapı

İlgili sayfalar

·         Piroliz yağı tanker dolum sistemleri: Gönderen taraftaki süzme, homojenlik ve tanker temizliği kararları.

·         Piroliz yağı tanktan tanka transfer skidleri: Teslim alınan ürünün tesis içindeki tanklar arasında aktarımı.

·         Tanker boşaltım sistemleri: Emme tarafı, gaz ayırma ve miktar doğrulamasının genel mühendisliği.

·         Piroliz yağı ölçüm skidleri: Alınan miktarın ölçümünde sayaç teknolojisi seçimi.

Piroliz yağı teslim alımı: sorular ve yanıtlar

Tedarikçinin analiz belgesi varken kabul numunesi gerekir mi?

Gerekir. Analiz belgesi partiyi üretim anında tanımlar; piroliz yağı ise taşıma ve bekleme sırasında katmanlaşabilir veya yaşlanabilir. Ayrıca tankerdeki ürünün belgedeki partiyle aynı olduğu ancak numuneyle doğrulanabilir. Kabul numunesi ve en azından hızlı saha testleri, ürün tesis tankına alınmadan önce bariz sapmaları yakalamayı sağlar.

Boşaltımın sonunda neden pompa zorlanır veya sayaç sapar?

Tanker dibinde biriken tortu ve ayrışmış fazlar genellikle boşaltımın başında veya sonunda gelir. Tortu yüklü ürün süzgeci hızla tıkayarak emiş basıncını düşürür ve pompayı kavitasyona yaklaştırabilir. Tanker boşalırken hava girmesi de ölçümü etkiler. Süzgeç fark basıncı ve emiş basıncının izlenmesi bu aşamayı kontrol altında tutar.

Piroliz yağı basınçlı hava ile boşaltılabilir mi?

Yanıcı atmosfer oluşabilecek bir tankere basınçlı hava verilmesi sektör kılavuzlarında uygun görülmez; basınçlı boşaltım gerekiyorsa inert gaz kullanılır ve tanker tesis içinde atmosfer basıncına indirilir. Tankerin boşaltım basıncına dayanımı da doğrulanmalıdır. Pompalı boşaltım, pompanın durdurulmasıyla akışın hemen kesilebilmesi nedeniyle çoğu durumda tercih edilir.

Boşaltım hattını ısıtılmış halde sürekli sirküle etmek doğru mu?

Biyokütle piroliz yağında önerilmez. Sıcaklık yaşlanma tepkimelerini hızlandırır; ısıtılmış yağın soğutulmadan tanka geri dolaştırılması ve uzun süreli ısıl çevrim kaliteyi bozar ve viskoziteyi artırır. Isıtma gerekiyorsa yalnız ihtiyaç duyulan bölümde, kısa süreli ve dolaylı yöntemlerle yapılmalı; sınırlar ürün analiziyle belirlenmelidir.